{"id":27312,"date":"2026-03-24T17:13:49","date_gmt":"2026-03-24T17:13:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.beriain.es\/turismoa\/patrimonio-inmaterial\/"},"modified":"2026-03-24T17:28:34","modified_gmt":"2026-03-24T17:28:34","slug":"ondare-immaterial","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/","title":{"rendered":"Ondare immaterial"},"content":{"rendered":"<p>Beriaingo historia garaikidea potasen ustiapenak markatzen du sakonki, eta jarduera horrek errotik eraldatu zituen haren ekonomia, gizarte-egitura eta hiri-paisaia XX. mendearen bigarren erdian. Meatzaritzak Iru\u00f1erriko udalerri txiki hau Nafarroako industriagune nagusietako bat bihurtu zuen, gaur egun memoria kolektiboan bizirik dirauen aztarna iraunkorra utziz.<\/p>\n<p>Nafarroako Gobernuak zuzendutako eta Labrit Ondarek 2017\/2018 ikasturtean gauzatutako ondare immateriala biltzeko proiektuak Beriaingo bizitzaren hainbat testigantza biltzen ditu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul class=\"lista-no-icon\">\n<li>\n<div class=\"strong\">Izen ofiziala: Beri\u00e1in<br \/>\nBeste izen batzuk: Beriain<br \/>\nHerri mota: Udalerri sinplea<br \/>\nErrolda: 3.890 (2016)<br \/>\nAzalera: 5.00 km2<br \/>\nAltitudea: 493 m<br \/>\nIru\u00f1ea (distantzia): 10.00 Km<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" style=\"border: 0;\" src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d749838.5924230567!2d-2.225404607624525!3d42.76599973785904!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0xd509052d8e3f769%3A0xd779c18780fc362f!2s31191%20Beri%C3%A1in%2C%20Navarra!5e0!3m2!1ses!2ses!4v1774370207522!5m2!1ses!2ses\" width=\"600\" height=\"450\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/266838715\" width=\"542.5\" height=\"310\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>BERIAINeko Ondare Ez-materialaren Bilduman parte hartu duten testigantzen eta informatzaileen lagin txiki bat, ww.navarchivo.com proiektuaren barruan.<\/p>\n<p>Labrit Ondarea arduratu zen elkarrizketak gauzatzeaz, aztertzeaz eta indexatzeaz 2017\/2018 aldian.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"panel-heading\">\n<h3>NATURA-ONDAREA<\/h3>\n<p>Klima<\/p>\n<p>Urteko batez besteko prezipitazioa 800 eta 1.000 mm artekoa da, baina irregulartasun hori Nafarroako handiena da, Iru\u00f1erriko eremu hori Nafarroa hezearen eta lehorraren arteko trantsizio-eremu gisa jokatzen baitu. 450 mm-ko urteetatik 2.000 mm-rainoko urteetara igaro daiteke.<br \/>\nPrezipitazioaren urtaroko balioei eta maximoei dagokienez, maximo primarioa urteko prezipitazio guztien % 32 da neguan. Bigarren mailako maximoa udazkenean gertatzen da, guztizkoaren % 28arekin. Lehen mailako minimoa udan da ( % 16), eta bigarren mailakoa udaberrian ( % 24).<br \/>\nPrezipitazio-egunen batez besteko kopurua 100 eta 120 artekoa da, eta egun gehienak abendukoak dira.<\/p>\n<p>Urteko batez besteko tenperatura 12-13 gradu zentigradukoa da, Pirinioetako Nafarroako goi-lurren eta Ebroko erriberako lautaden artekoa. Urteen % 25ean batez besteko tenperatura 12,5 gradu zentigraduren oso antzekoa den arren, balioak askoz ere gehiago mugitzen dira (10 \u00baC eta 13,6 \u00baC artean) Iru\u00f1erria izateraino, kasu honetan ere, urte arteko aldakortasun handieneko Nafarroako eremua. Hiru eragin nabarmeneko zaldian egoteak baldintzatzen du, urtetako \u00f1abardura epelarekin (ipar-mendebaldeko eragina) edo epelarekin (hegoaldeko eragina) batera, Pirinioetako \u00f1abardura nabarmeneko urteak izatea (hotza).<\/p>\n<p>Neguko batez besteko tenperatura minimoa (abendua, urtarrila eta otsaila) 1,5-2 gradu zentigradukoa da, eta udako batez besteko maximoa (ekaina, uztaila eta abuztua) 25-27 gradu zentigradukoa.<br \/>\nMuturreko batez besteko oszilazioa, hilabeterik beroeneko maximoen eta hilabeterik hotzeneko minimoen batez bestekotik abiatuta, 25-27 gradukoa da.<br \/>\nIzozte-aldia luzeagoa edo laburragoa izatea oso datu esanguratsua da bioklimaren ikuspegitik. Minimoen batez besteko tenperaturen bidez kalkulatu da 143 izotz egun izan daitezkeela, eta minimoen batez besteko tenperatura absolutuen bidez, 19 izozki egun seguruen kopurua.<br \/>\nAldi hotzaren eta beroaren iraupenak ezartzeko, Embergerren irizpidea erabili da, klimak landare-bizitzan eta, bereziki, laboreetan duen eragina kuantitatiboki zehazten saiatzeko. Aztergai dugun eremuan ez dago aldi berorik, baina bai 191 eguneko hotzaldia. Hotzaldian, minimoen batez besteko tenperatura 7 gradu zentigradutik beherakoa da; kopuru horretatik behera, jarduera begetatiboa moteldu egiten da.<\/p>\n<p>Flora<\/p>\n<p>Eremu jakin bateko landaredia aztertzean, beharrezkoa da, alde batetik, tokiko landaredi potentzialari erreparatzea, hau da, gizakiaren eragina galduko balitz garatu eta egonkor iraungo lukeen landarediari. Bestalde, gaur egungo landarediari edo lurzoruaren erabilerei erreparatu behar zaie, normalean aurrekoaren aldean oso bestelakoa izaten baita, gizakiaren eragina dela eta.<br \/>\nBerian udalerriko landaredi potentziala batez ere submediterraneoa da, gehienbat ezpeldun harizti bati dagokiona (Buxo-Quercetum pubescentis). Haritza, Quercus cerrioides taldearen zati handi batean, Buxus sempervirens, Coronilla emerus, Amelanchier ovalis, Anemone hepatica, Acer monspessulanum, Viburnum lantana eta abarrekin batera doa. Sorgortze gutxiko hosto erorkorreko baso bat osatzen dute, non zorua azaletik lehortzen den aldi luzez.<br \/>\nGutxien ageri den landaredi potentzial gisa, ezpela duen karraskala agertzen da (Quercetum rotundifoliae buxetosum). Baso mediterraneotik harizti submediterraneora igarotzeko modu bat da. Zuhaitz-geruzan karraska da nagusi. Haren gerizpean dago ezpela (Buxus sempervirens), baita hosto erorkorreko beste zuhaixka batzuk ere.<br \/>\nQuercineoen basoetan oinarritutako landaredi potentzial horretatik, lurzoruaren egungo erabileretara oso bestelako egoera batera iritsi gara. Hainbesteraino, non zuhaitz-landaredia desara iritsi baita.<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"panel-heading\">\n<h3><strong>HISTORIA<\/strong><\/h3>\n<\/div>\n<div id=\"field_localidad_historia\" class=\"panel-collapse in\">\n<div class=\"panel-body text-justify\">\n<p class=\"rtejustify\">\n<p>Udal-heraldika<\/p>\n<p>Beriaingo Udalaren armarria nahiko modernoa da, eta joan den XX. mendeko 60ko hamarkadaren hasierakoa izan daiteke.<br \/>\nArmarri honek, hasiera batean Beriaingo Kontzejuarenak, Beriain Galar Zendeako Udalarena izatearen jatorria gogorarazten du, Galar Zendeako elementu adierazgarriak jasoz (eguzkia eta gari ziriak), 1963an Potasas de Navarra, S.A.ren etorrerarekin gure herrian hasitako garapen industrialarekin (minerala garraiatzeko dorre bat eta makina baten engranajea agertzen dira).<br \/>\n1997an armarriaren &#8220;modernizazio&#8221; txiki bat egin zen, gaur egun ezagutzen ditugun koloreak eta forma emanez.<\/p>\n<p>Udaletxea<\/p>\n<p>Herriko udaletxeko plazan dago.<\/p>\n<p>Historia<\/p>\n<p>Nobleen jaurerriko antzinako \u00abhiribildua\u00bb, Leireko abadiari (1110) Fort\u00fan Sanz de Y\u00e1rnozek eta Ermensinda Garces infantak emana, San Estebaneko \u00abmonasterioarekin\u00bb batera. Ondoren, Monteagudotarren leinura igaro zen, eta hauek Henrike I.a erregeari aldatu zioten (1273), Deikaztelu eta beste ondasun batzuengatik. 1280an 200 gari kahiz osatutako petxa bat zor zuen urtero; Karlos II .ak (1384) eta Karlos III .ak (1393) murriztu egin zuten bizilagunen pobreziagatik. Azken errege horrek Iru\u00f1eko San Zerninen kofradiari eman zion lekua (1413), eta honek, bere aldetik, Garcia de Agramonti betiko utzi zion. Iru\u00f1eko katedralak eta Jerusalemgo San Joan Ospitalekoek XIII. mendetik, eta Orreagako Santa Mariak XIV. mendetik, lursailak izan zituzten beren barrutian. 1850ean eskola zuen, urteko 1.192 erreal eta irin-errota. Frai Jos\u00e9 de San Francisco Xabierkoaren eta Marcelino Or\u00e1a jeneralaren aberria da.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beriaingo historia garaikidea potasen ustiapenak markatzen du sakonki, eta jarduera horrek errotik eraldatu zituen haren ekonomia, gizarte-egitura eta hiri-paisaia XX. mendearen bigarren erdian. Meatzaritzak Iru\u00f1erriko udalerri txiki hau Nafarroako industriagune nagusietako bat bihurtu zuen, gaur egun memoria kolektiboan bizirik dirauen aztarna iraunkorra utziz. Nafarroako Gobernuak zuzendutako eta Labrit Ondarek 2017\/2018 ikasturtean gauzatutako ondare immateriala biltzeko [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":14884,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-27312","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\r\n<title>Ondare immaterial - Ayuntamiento de Beriain<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ondare immaterial - Ayuntamiento de Beriain\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"Beriaingo historia garaikidea potasen ustiapenak markatzen du sakonki, eta jarduera horrek errotik eraldatu zituen haren ekonomia, gizarte-egitura eta hiri-paisaia XX. mendearen bigarren erdian. Meatzaritzak Iru\u00f1erriko udalerri txiki hau Nafarroako industriagune nagusietako bat bihurtu zuen, gaur egun memoria kolektiboan bizirik dirauen aztarna iraunkorra utziz. Nafarroako Gobernuak zuzendutako eta Labrit Ondarek 2017\/2018 ikasturtean gauzatutako ondare immateriala biltzeko [&hellip;]\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayuntamiento de Beriain\" \/>\r\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/es-es.facebook.com\/ayuntamiento.beriain\" \/>\r\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-24T17:28:34+00:00\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/\",\"url\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/\",\"name\":\"Ondare immaterial - Ayuntamiento de Beriain\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-03-24T17:13:49+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-24T17:28:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Turismoa\",\"item\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismo\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ondare immaterial\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/\",\"name\":\"Ayuntamiento de Beriain\",\"description\":\"Sitio web del Ayuntamiento de Beriain\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#organization\",\"name\":\"Ayuntamiento de Beriain\",\"url\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.beriain.es\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Escudo-Beriain-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.beriain.es\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Escudo-Beriain-1.jpg\",\"width\":300,\"height\":143,\"caption\":\"Ayuntamiento de Beriain\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/es-es.facebook.com\/ayuntamiento.beriain\",\"https:\/\/www.instagram.com\/ayuntamientodeberiain\/\"]}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ondare immaterial - Ayuntamiento de Beriain","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"Ondare immaterial - Ayuntamiento de Beriain","og_description":"Beriaingo historia garaikidea potasen ustiapenak markatzen du sakonki, eta jarduera horrek errotik eraldatu zituen haren ekonomia, gizarte-egitura eta hiri-paisaia XX. mendearen bigarren erdian. Meatzaritzak Iru\u00f1erriko udalerri txiki hau Nafarroako industriagune nagusietako bat bihurtu zuen, gaur egun memoria kolektiboan bizirik dirauen aztarna iraunkorra utziz. Nafarroako Gobernuak zuzendutako eta Labrit Ondarek 2017\/2018 ikasturtean gauzatutako ondare immateriala biltzeko [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/","og_site_name":"Ayuntamiento de Beriain","article_publisher":"https:\/\/es-es.facebook.com\/ayuntamiento.beriain","article_modified_time":"2026-03-24T17:28:34+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/","url":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/","name":"Ondare immaterial - Ayuntamiento de Beriain","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#website"},"datePublished":"2026-03-24T17:13:49+00:00","dateModified":"2026-03-24T17:28:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismoa\/ondare-immaterial\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Turismoa","item":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/turismo\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ondare immaterial"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/","name":"Ayuntamiento de Beriain","description":"Sitio web del Ayuntamiento de Beriain","publisher":{"@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#organization","name":"Ayuntamiento de Beriain","url":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu-ES","@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.beriain.es\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Escudo-Beriain-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.beriain.es\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Escudo-Beriain-1.jpg","width":300,"height":143,"caption":"Ayuntamiento de Beriain"},"image":{"@id":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/es-es.facebook.com\/ayuntamiento.beriain","https:\/\/www.instagram.com\/ayuntamientodeberiain\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27312"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27314,"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27312\/revisions\/27314"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.beriain.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}